1. Anlayalım — Kavram Alanı (Kelime Grupları)
a. Verilen kelimelere metinden önemli kelimeler ekle. b. Dört kelime seçip her biriyle aynı kavram alanına giren üçer kelime yaz.
"Aynı kavram alanı", bir kelimeyle anlamca aynı dünyaya ait kelimeleri toplamak demek. Örnek çözüm:
| Seçilen kelime | Aynı kavram alanından üç kelime |
|---|---|
| At (Gülcemâl) | kısrak, tay, yele, nal |
| Vatan | millet, bayrak, toprak, bağımsızlık |
| Cephe | asker, süngü, siper, savaş |
| Tımar etmek / Kaşağı | fırça, yem, ahır, seyis |
Metne eklenebilecek önemli kelimeler: fedakârlık, Tekalif-i Milliye, cephane, kağnı, beşi bir yerde.
2. Anlayalım — Kahramanın Duyguları
a. Tabloyu metinden hareketle doldur. b. Kahramanın duyguları nelerdir? c. Duyguların değişme sebebi nedir?
| Zaman | Ahmet'in hissettiği duygu |
|---|---|
| Yağmurdan sonra Gülcemâl'i gördüğünde | Sevgi, mutluluk, huzur (atını sevip tımar eder) |
| Dedesiyle konuştuğunda | Üzüntü, kaygı, çaresizlik (omuzlarına ağırlık çöker) |
| Küçük kızın bez bebeğini askere uzattığını gördüğünde | Hüzün, duygulanma ("Herkes sevdiğinden ayrılıyor") |
| Ninesinin Gülcemâl'e kına yaktığını gördüğünde | Hüzün ama kabulleniş; olgun bir ağırbaşlılık |
b. Ahmet'in duyguları sevgi ve mutluluktan başlayıp üzüntü, hüzün ve fedakârlık bilincine doğru ilerler. c. Bu değişimin sebebi, vatanın içinde bulunduğu zor durum ve herkesin en değerlisini feda etmesidir; başta bireysel bir sevgi (atına) olan duygu, sonunda toplumsal bir fedakârlık bilincine dönüşür. Benzerlik: hepsi sevgiye dayanır; farklılık: ilki mutluluk, sonrakiler ayrılığın hüznünü taşır.
