Grup Çalışması Yönergesi (Uygulama)
Bu bir çalışma yönergesidir, yazılı cevabı yoktur: 4-6 kişilik gruplar kurup sıradaki metni okuyacak, metnin tanıtım / açıklama-detaylandırma / sonuç bölümlerini belirleyip önemli bilgileri bir kavram haritası, tablo ya da grafik düzenleyiciyle göstereceksiniz. Arkadaşlarınızın fikirlerine saygıyla yaklaşıp öğretmenin geri bildirimiyle çalışmaya son hâlini verirsiniz.
Metin — "Gözü Boynuz ile İzi Yaldız" (1. bölüm)
Bu bölümde: İnsanlar salyangoz ile sümüklüböceği sık sık karıştırır, hatta aynı hayvan sanır. Oysa salyangozun sırtında burma bir kabuğu (kavkı) vardır, sümüklüböceğin ise yoktur. Halk bu hayvanlara verilen adları yakıştıramadığı için salyangoza "gözü boynuz" (gözleri boynuzsu çıkıntıların ucunda olduğu için), sümüklüböceğe "izi yaldız" (arkasında parlak bir salgı bıraktığı için) demiştir. Metin buradan "kabuk" sözcüğüne geçer.
Öğretmen gözlemi: "Gözü boynuz", "izi yaldız" gibi adlar, halkın gözlemine dayanan ve dili yaratıcı biçimde kullanan güzel buluşlardır; her ad, hayvanın bir özelliğini anlatır. Yazar bu örnekle asıl mesajına hazırlanır: her şeye kolayca "kabuk" demek yerine (koza, kavkı, kışır gibi) her varlığın kendi adını kullanmak, söz varlığımızı zenginleştirir.
Kelime notu (örnek cümleyle): kavkı = salyangoz kabuğu; "Salyangoz tehlike anında kavkısına çekildi." · söz dağarcığı = bir kişinin bildiği ve kullandığı kelimelerin tümü; "Çok okuyan çocukların söz dağarcığı geniş olur." · yakıştıramamak = uygun bulmamak.
