4. Anlatalım — Alfabe Bulutu ve Yazı Planlama
a. Tam model (her harfe bir kelime): A-ağaç, B-bilgi, C-cömert, Ç-çiçek, D-deniz, E-emek, F-fikir, G-gönül, Ğ (içinde ğ)-yağmur, H-hayal, I-ılık, İ-iyilik, J-jest, K-kitap, L-leylek, M-masal, N-nefes, O-oyun, Ö-özgürlük, P-pınar, R-rüzgâr, S-sevgi, Ş-şiir, T-Türkçe, U-umut, Ü-ülkü, V-vatan, Y-yürek, Z-zaman.
b. Seçtiğin on kelimeyle bir yazı planla: hangi kelimeler yazının konusunu belirliyor, hangileri giriş-gelişme-sonuçta kullanılacak, bunları not al. Böylece kelime havuzundan seçerek yazmak, yazını daha zengin ve planlı yapar.
5. Anlatalım — Küçük Sözlük Hazırlama ve Araştırma Değerlendirmesi
c. Tam model: "Ninemin Sözlüğü"nü hazırlardım. Seçme sebebi: "Nineannem, artık az kullanılan güzel yöre kelimeleri konuşuyor; bunları kaybolmadan kaydetmek istedim." İçine "ırgat, çıkın, gayfe (kahve), harar" gibi kelimeleri anlamlarıyla yazardım. Anlatım yolu: Sözlükteki kelimeleri tanımlayıcı ifadelerle (ör. "çıkın: içine yiyecek konup bohça gibi bağlanan bez") açıklardım.
Araştırma değerlendirmesi (model): "Araştırma sürecimde iyi ki büyüklerime danıştım, çünkü kitaplarda bulamadığım kelimeleri onlar biliyordu. · Araştırma sürecimde keşke daha erken başlasaydım, çünkü daha çok kelime toplayabilirdim."