5. Anlayalım — Metnin Unsurları ve Olay Örgüsü
a-b. Metnin şahıs/varlık kadrosu, yer ve zamanını belirle. c-ç. Olayları oluş sırasına göre diz. d. 6. halka koparsa ne olurdu? e. Ahmet'in babası neden şahıs kadrosunda yok?
| Unsur | Metinden |
|---|---|
| Şahıs ve varlık kadrosu | Ahmet, dedesi, ninesi, subay, köylüler; Gülcemâl (kısrak) |
| Yer | Kırıkkale-Bedesten Köyü (köy meydanı, ahır, ev) |
| Zaman | 10 Ağustos 1921 (Millî Mücadele, Tekâlif-i Milliye dönemi) |
ç. Olay örgüsü (sırasıyla): ① Bozkıra yağmur yağar → ② Gülcemâl ıslıkla Ahmet'e koşar → ③ Dede, vatanın zor durumunu anlatır → ④ Subay Tekâlif-i Milliye'yi köye iletir → ⑤ Yaşlı bir kadın köylüleri cesaretlendirir → ⑥ Bütün köy elindekini cepheye gönderir → ⑦ Dede ve nine Gülcemâl'i göndermeye karar verir.
d. Altıncı halka (köyün cepheye yardım göndermesi) kopsaydı, köyün fedakârlığı olmaz, ordu erzaksız ve desteksiz kalır, mücadele zayıflardı; hikâyenin bağımsızlık teması eksik kalırdı.
e. Ahmet'in babası şahıs kadrosunda yoktur çünkü zaman Millî Mücadele dönemidir ve babası cephede savaşmaktadır ("Baban, atın sırtına atladığı gibi cephe yoluna düştü").
