5. Anlatalım — Sesli Okuma ve Virgül Yerleştirme
a. [uygulama] Cümleleri sesli okurken, aktarma sözünden (demiş, diyerek, diye) önce doğal olarak kısa bir duraksama yaparsın; anlam bütünlüğü orada korunur.
b. Virgül yerleştirme:
• "Türkçe dersini severim, demiş."
• "Kütüphaneye uğramayı unutmayın, diyerek sınıftan çıktı."
• "Kapıda bekleyen ninesine, — Yarın da masal anlatacak mısın, diye sordu."
Virgül, aktarma sözcüğünden önce (alıntının bittiği yere) konur.
6. Anlatalım — Virgül İşlevleri ve Gruplandırma
a. Tablodaki üç işlev: ① Tırnak içinde olmayan alıntı cümlesinden sonra ("Atatürk, … dedi") ② Konuşma çizgisinden sonraki alıntının bitimine ("— … nedir, diye sordu") ③ Konuşma bölümünden önceki ifadenin sonuna ("Öğrencisine, — …").
| Virgülün işlevi | Cümle numaraları |
|---|---|
| Tırnaksız alıntı cümlesinden sonra (…, demiş/diyor) | 1, 3, 5 |
| Konuşma çizgisinden sonraki alıntının bitimine (— …, dedi) | 2, 7, 9 |
| Konuşmadan önceki ifadenin sonuna (komşusuna, / öğretmenine,) | 4, 6, 8 |
Çözüm adımı: Önce "—" var mı bak: yoksa ve "…, demiş" ise işlev 1; "—" ile başlıyorsa işlev 2; virgül "kime söylendiğini" gösteren "-a/-e" ekli sözden sonraysa işlev 3.
