8. Sınıf Türkçe – Ders Kitabı Sayfa 14 Cevapları - Meb Yayınları

Söz Uçar, Yazı Kalır

İnsan hafızası, yapısı gereği zamanla bazı detayları silmeye veya değiştirmeye meyillidir. Dünyanın en zeki insanları, en büyük bilim insanları bile öğrendikleri her şeyi kusursuz bir şekilde hafızalarında tutamazlar. İlk olarak şunu kabul etmeliyiz ki; bilgi, zihinde kalıcı olmak için her zaman dışsal bir araca ihtiyaç duyar.

Atalarımızın "Âlim unutmuş, kalem unutmamış." sözü tam da bu durumu özetler. Başka bir deyişle, bilginin en büyük düşmanı olan unutkanlığı yenebilecek tek silah yazıdır. İnsanlar yüzyıllar boyunca bilgiyi nesilden nesile sözlü olarak aktarmaya çalışmışlardır; oysaki sözlü kültürde bilgi değişime uğramaya mahkûmdur. Yazının bulunmasıyla böylece medeniyetin yapı taşları sağlam atılmıştır. Özellikle bilimsel buluşlar, tarihi antlaşmalar ve edebi eserler, kalem sayesinde zamana meydan okumuştur.

Kısaca özetlemek gerekirse, kalem ve kâğıt insanlığın ortak hafızasıdır. İnsan fani, bilgi ise sonsuzdur. Son olarak diyebiliriz ki; düşüncelerimizi kalıcı kılmak istiyorsak, onları yazının sarsılmaz gücüne emanet etmeliyiz.

• Papirüslerin yüzeyleri tırtıklı olduğu için mürekkebin dağılma riski vardı ve yazmak zordu.

• Papirüs kullanışlı olmadığı ve dayanıklı yapıda üretilemediği için bir zaman sonra papirüslerin yerini parşömenler aldı.

• Fabrikalar seri üretime geçtiği için sıra kâğıtları birleştirip defter olarak üretmeye gelmişti ve farklı sektörler de kâğıt kullanıcısı olmuştu.

Öğretmen Notu: (Yazmak = İsim-fiil, Kullanmışlardı = Çekimli fiil vb.) Aşağıda altı çizili kelimelerin türleri belirtilmiştir:

• Önceleri insanlar yazı yazmak (Daire / İsim-fiil) için taşları, bezleri... kullanmışlardı. (Üçgen / Çekimli Fiil)
• Ardından insanlar Eski Mısır'da papirüs denen (Daire / Sıfat-fiil) yaprakları kullandılar. (Üçgen / Çekimli Fiil)
• Papirüsler kesilip (Daire / Zarf-fiil) bir tahta üzerine diziliyor, ıslatılarak (Daire / Zarf-fiil) tokmaklarla dövülüyordu. (Üçgen / Çekimli Fiil)
• İlk önceleri dut ağacının kabuğunu talaş hâline getirip (Daire / Zarf-fiil) öğüttüler. (Üçgen / Çekimli Fiil)
• Sıra, kâğıtları birleştirip (Daire / Zarf-fiil) defter olarak üretmeye (Daire / İsim-fiil) gelmişti. (Üçgen / Çekimli Fiil)
• Kullanılmış (Daire / Sıfat-fiil) kâğıtlardan kâğıt üretmek (Daire / İsim-fiil)... önemli katkıda bulunur. (Üçgen / Çekimli Fiil)