5. Etkinlik - Gezi Konuşması
Gezip gördüğünüz ve sizi çok etkileyen bir yeri anlatacağınız bir konuşma yapınız.
Konuşma Metni Örneği: "Değerli Öğretmenim ve Arkadaşlarım, geçen yaz tatilinde gittiğimiz Trabzon Uzungöl beni adeta büyüledi. Çam ağaçlarıyla kaplı yemyeşil dağların ortasına düşmüş bir nazar boncuğu gibi duran göl, insana huzur veriyordu. Sabahları vadinin üzerine çöken sis bulutları ve temiz hava, insanın hem ciğerlerini hem ruhunu temizliyor. Eğer fırsatınız olursa bu doğa harikasını mutlaka görmelisiniz."
6. Etkinlik - Anlatım Bozuklukları (Özne - Yüklem Uyumsuzluğu)
Aşağıdaki cümlelerdeki anlatım bozukluklarının nedenlerini bularak numaralarını ilgili bölüme yazınız.
Öğretmen Notu ve Çözümlemesi: Sıralı veya bağlı cümlelerde ortak kullanılan öznenin veya yüklemin eksikliği bozukluk yaratır. Cansız varlıkların çoğul öznelerinde yüklem tekil olmalıdır (Uyumsuzluk).
- 1. Doğa konulu belgeseli izledim, (belgesel) çok başarılıydı. -> Özne eksikliği
- 2. Eren'in peyzaj bölümündeki stajı bitecek, (Eren) gelecek yıl göreve başlayacak. -> Özne eksikliği
- 3. İlkbaharın gelişiyle yağmurlar da yağmaya başladılar. -> Özne - Yüklem Uyumsuzluğu (Cansız varlıkların çoğul özneleri, tekil yüklem alır: başladı.)
- 4. Piknikteki herkes çevre bilinciyle davranıyor, yerlere çöp atmıyordu. -> Özne - Yüklem Uyumsuzluğu (Herkes atmıyordu denmez, "kimse" atmıyordu denir. Olumsuzluk uyumu eksiktir.)
- 5. Deprem sırasında sadece ben ve arkadaşım, soğukkanlı davrandı. -> Özne - Yüklem Uyumsuzluğu (Ben ve o = Biz. Yani "davrandık" olmalıdır.)
- 6. ...annemin hazırladığı çay (içtik) ve kurabiyeleri afiyetle yedik. -> Yüklem eksikliği (Çay yenmez, içilir.)
- 7. ...çevreye zarar (veriyor) ve insanlara kötü örnek oluyorlar. -> Yüklem eksikliği
- 8. ...kedimi çok az (gördüm), köpeğimi ise hiç göremedim. -> Yüklem eksikliği
- 9. Çocukların ... yer kalmadığından, (çocuklar) hep yolda oyun oynuyorlar. -> Özne eksikliği
Gruplandırma:
ÖZNE EKSİKLİĞİ: 1, 2, 9
YÜKLEM EKSİKLİĞİ: 6, 7, 8
ÖZNE - YÜKLEM UYUMSUZLUĞU: 3, 4, 5
