6. ETKİNLİK, 7. ETKİNLİK VE 8. ETKİNLİK: CÜMLE TÜRLERİ VE GÖRSEL YORUMLAMA
Öğretmen Notu / Çözüm: Yüklemin yer avantajına göre cümlelerin yapısal nitelikleri belirlenir, dilin kurallı yapısı korunur.
6. ETKİNLİK ÇÖZÜMÜ (Öge Dizilişine Göre):
• Birkaç sözcükle kurulu olanlar olduğu gibi uzun bir cümle biçiminde olanlar da vardır. ➔ Kurallı Cümle (Yüklem sonda).
• Acından ölmemiş kimse. ➔ Devrik Cümle (Yüklem ortada).
• Görüldüğü üzere bu durumlarda genellikle eş anlamlılar ya da yakın anlamlılar kullanılmaktadır. ➔ Kurallı Cümle (Yüklem sonda).
• Gün eksilmesin penceremden. ➔ Devrik Cümle (Yüklem ortada).
• Ayrıca kimi atasözümüzün bölgelere göre değişik biçimler aldığı da olur. ➔ Kurallı Cümle (Yüklem sonda).
• Üstünde yıllanmış bir ceket, altında ise yamalı bir pantolon... ➔ Eksiltili Cümle (Yüklem yazılmamış).
Farkların Açıklanması: Türkçenin temel yapısında ana öge (yüklem) sonda yer alır; yüklem sondaysa kurallı (düz), başta veya ortadaysa devrik cümle oluşur. Tamamlanmamış, yüklemi okuyucunun zihnine bırakılmış cümleler ise eksiltilidir.