3. METİN: TÜRKÇENİN SÖZ DENİZİNDE-SEVMEK - 1. ETKİNLİK VE 2. ETKİNLİK
Öğretmen Notu / Çözüm: Bu etkinlik Türkçenin zengin türetme ve anlamlandırma kabiliyetini kelime tarihi üzerinden kavramayı sağlar.
1. ETKİNLİK ÇÖZÜMÜ:
• Kelime: Ozan. Tahmin: Halk şairi. Cümle: Anadolu kültüründe ozanların söylediği her söz kulaktan kulağa aktarılır.
• Kelime: Sevi. Tahmin: Aşk, aşırı sevgi. Cümle: Yunus Emre şiirlerinde ilahi seviyi en saf haliyle dile getirmiştir.
Tahminî Anlamı: Görür görmez hemen aşık olan, maymun iştahlı, çabuk seven kimse.
Cümlem: Her gördüğü insana kalbini kaptıran şıpsevdi bir yapısı vardı.
Kelime/Kelime Grubu 4: Şefkatli (Metindeki şefkâtli yazımı TDK uyarısıyla düzeltilmiştir)
Tahminî Anlamı: Sevecen, koruyucu, merhamet dolu yaklaşım.
Cümlem: Annemin şefkatli elleri tüm yorgunluğumu almaya yetmişti.
Kelime/Kelime Grubu 5: Birleşik söz (Birleşik sözcük)
Tahminî Anlamı: Birden fazla kelimenin bir araya gelerek yeni bir kavramı karşılaması.
Cümlem: "Vatansever" kelimesi, dil bilgisinde anlamca kaynaşmış bir birleşik sözdür.
2. ETKİNLİK ÇÖZÜMÜ (Soruların Cevapları):
• 1. Metinde Yunus Emre, Karacaoğlan ve Sait Faik Abasıyanık'ın sevgi üzerine olan görüş ve sözlerine yer verilmiştir.
• 2. Dilimizde sevgi mesajı veren atasözleri: "Kalp kalbe karşıdır.", "Sevgi temelidir her işin."
• 3. Yunus Emre bu dizeleriyle, dünya hayatının kalıcı olmadığını, geride bırakılabilecek en değerli mirasın sevmek ve sevilmek olduğunu anlatmıştır.
• 4. "Sev-" sözcüğünden sevecen (acıyarak ve koruyarak seven), sevgili (sevgi ve bağlılık duyulan), sevinç (hoşa giden bir şeyle duyulan coşku) gibi sözcükler türemiştir.
• 5. İçinde "sevgi" geçmediği halde bu anlamda kullanılan söz grupları: "üzerine titremek" (çok sevgi ve özen göstermek) ve "yakınlık duymak" (ilgi duymak) ifadeleridir.