Türk Plastik Sanatları - 6. ve 7. Etkinlik (Çatıya Giriş)
6. ETKİNLİK: Aşağıdaki cümlelerden hangileri nesne almıştır? Cümlelerin nesnelerini yanlarına yazınız. Cümlenin anlamına etkisini açıklayınız.
7. ETKİNLİK: a) Geziye gitti. b) Geziye gidildi. Fiiller arasındaki farkı ve işi yapanın durumunu açıklayınız.
6. Etkinlik Nesne Bulma Cetveli:
• "Malını yemesini bilmeyen zengin, her gün züğürttür." -> Nesne: Yoktur (Yüklem isimdir).
• "Akılsız başın cezasını ayaklar çeker." -> Nesne: Akılsız başın cezasını (Belirtili Nesne).
• "Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar." -> Nesne: Doğru söyleyeni (Belirtili Nesne).
• "Size verdiğim etkinliği yapmalısınız." -> Nesne: Size verdiğim etkinliği (Belirtili Nesne).
Anlama Etkisi: Nesne, yüklemin bildirdiği işten doğrudan etkilenen varlığı göstererek cümlenin anlamını tamamlar ve fiilin geçişli olmasını sağlar.
7. Etkinlik (a) Çatı Karşılaştırma Paneli:
"Geziye gitti" cümlesinde işi yapan (O) bellidir ve gerçek özne vardır, yani fiil etken çatılıdır. "Geziye gidildi" cümlesinde ise işi yapan belli değildir, eylem edilgenlik eki (-l) almıştır ve fiil edilgen çatılıdır.
